Máy bay CH-YH1000S - máy bay không người lái vận tải
hybrid đầu tiên trên thế giới - hạ cánh sau chuyến bay
thử nghiệm tại một sân bay ở Trùng Khánh.
Ảnh: Zheng Junxing/China Daily
Theo thông cáo của CAAD - đơn vị trực thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) - chuyến bay thử nghiệm của mẫu CH-YH1000S đã đạt được các mục tiêu kỹ thuật đề ra, đánh dấu một bước tiến mới trong lĩnh vực máy bay không người lái vận tải. CH-YH1000S là phiên bản nâng cấp từ mẫu CH-YH1000, dòng máy bay từng thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 5/2025. Điểm khác biệt cốt lõi của phiên bản mới nằm ở hệ thống động lực hybrid, cho phép máy bay vận hành bằng động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu khí, động cơ điện hoặc kết hợp cả hai. Theo thiết kế, động cơ điện chủ yếu được sử dụng ở các chế độ bay tốc độ thấp, trong khi động cơ đốt trong đảm nhiệm khi máy bay hoạt động ở tốc độ cao, giúp tối ưu hiệu suất và tầm bay.
Hệ thống động lực hybrid này được phát triển bởi các kỹ sư của CAAD, phối hợp với một nhà sản xuất ô tô năng lượng mới hàng đầu trong nước. CAAD cho biết, đây là lần hợp tác đầu tiên tại Trung Quốc về công nghệ lõi giữa ngành máy bay không người lái và ngành công nghiệp ô tô, mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển UAV cỡ lớn. Việc chia sẻ chuỗi cung ứng, áp dụng thiết kế mô-đun và kinh nghiệm sản xuất công nghiệp từ lĩnh vực ô tô được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể chi phí nghiên cứu, chế tạo và thương mại hóa máy bay không người lái, đặc biệt đối với các dòng UAV vận tải.
Nhờ hệ thống động lực hybrid, CH-YH1000S có quãng đường cất và hạ cánh ngắn hơn, khả năng mang tải lớn hơn và tầm hoạt động dài hơn so với phiên bản tiêu chuẩn. Máy bay sử dụng cấu hình khí động học truyền thống của dòng UAV vận tải, với khoang hàng mở ở phần mũi để xếp dỡ hàng hóa, đồng thời được trang bị cửa mở ở mặt dưới thân cho phép thả hàng trong quá trình bay. Theo CAAD, máy bay có thể được triển khai trong nhiều lĩnh vực, từ logistics quốc tế, cứu hộ - cứu nạn, cứu trợ thiên tai, đến tác động thời tiết, giám sát hải dương, thực thi pháp luật trên biển và các nhiệm vụ dân sự đặc thù khác.
Viện Khí động học Hàng không Vũ trụ Trung Quốc bắt đầu phát triển dòng UAV CH-series từ năm 1999, sau khi nhận thấy các công nghệ tích lũy trong lĩnh vực khí động học và thiết kế tên lửa có thể được ứng dụng hiệu quả cho máy bay không người lái. Đến nay, CAAD đã phát triển nhiều dòng UAV, từ máy bay trinh sát cỡ nhỏ đến các mẫu tàng hình cỡ lớn, đồng thời chuyển đổi một số nền tảng UAV tác chiến sang phục vụ mục đích dân sự như giám sát hạ tầng, thu thập dữ liệu nông nghiệp, khảo sát tài nguyên, thông tin liên lạc khẩn cấp và giám sát môi trường.
Giới phân tích cho rằng, việc phát triển UAV vận tải hybrid không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn gắn với chiến lược mở rộng năng lực logistics thông minh, giảm chi phí vận hành và tăng tính tự chủ của chuỗi cung ứng. Việc ứng dụng công nghệ hybrid, kết hợp giữa động cơ điện và động cơ đốt trong, được xem là giải pháp giúp tối ưu tiêu thụ năng lượng, giảm phát thải và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh. Trong dài hạn, các nền tảng máy bay không người lái vận tải cỡ lớn có thể trở thành một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái logistics thế hệ mới, bên cạnh đường bộ, đường sắt và hàng không truyền thống, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các mô hình vận tải bền vững hơn.