Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia) dẫn nguồn tin của Na Uy cho biết, Chính phủ nước này ngày 27/3/2026 đã trình dự luật nhằm đưa Cơ chế điều chỉnh các-bon tại biên giới của Liên minh châu Âu - EU (CBAM) vào hệ thống pháp luật Na Uy. Động thái này được xem là bước tiếp theo để Na Uy đồng bộ với khung chính sách khí hậu và thương mại của EU trong khuôn khổ Hiệp định về Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) tập hợp các quốc gia thành viên EU và ba quốc gia thuộc EEA EFTA - Iceland, Liechtenstein và Na Uy.
CBAM là cơ chế áp giá các-bon với hàng nhập khẩu nhằm hạn chế “rò rỉ các-bon”, khi sản xuất chuyển sang quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn. EU hiện áp dụng với 6 nhóm hàng: xi măng, nhôm, phân bón, sắt thép, hydro và điện. Việc Na Uy triển khai CBAM về bản chất là mở rộng cơ chế EU, không tạo ra hàng rào mới khác biệt. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu vào EU hoặc có sẵn dữ liệu phát thải sẽ không chịu tác động lớn trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, áp lực vẫn gia tăng khi nhà nhập khẩu Na Uy yêu cầu chặt chẽ hơn về dữ liệu phát thải, phương pháp tính toán, hồ sơ chứng từ và xác nhận chi phí các-bon. Những doanh nghiệp chưa xây dựng hệ thống đo lường, minh bạch phát thải có thể gặp khó khăn khi tiếp cận thị trường.
.png)
Tác động trực tiếp vì thế nhiều khả năng chỉ tập trung vào một nhóm tương đối hẹp các doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu các mặt hàng nằm trong phạm vi CBAM sang Na Uy. Với phần lớn nhóm hàng xuất khẩu khác của Việt Nam không thuộc 6 lĩnh vực này, ảnh hưởng trực tiếp trong giai đoạn đầu sẽ hạn chế. Nói cách khác, nếu xét trên tổng thể kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Na Uy, tác động có thể không quá đáng kể, nhưng với từng doanh nghiệp hoạt động trong các ngành thuộc diện CBAM thì yêu cầu tuân thủ vẫn là vấn đề cần chuẩn bị nghiêm túc.
Một điểm đáng chú ý là EU đã chính thức đưa CBAM vào giai đoạn vận hành từ ngày 01/01/2026. Vì vậy, việc Na Uy đi theo hướng này cũng cho thấy xu thế chung tại châu Âu là siết chặt yêu cầu về phát thải trong thương mại, và về dài hạn sẽ tiếp tục tạo áp lực để doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư nhiều hơn vào đo lường các-bon, truy xuất dữ liệu sản xuất và lộ trình giảm phát thải nếu muốn duy trì sức cạnh tranh tại thị trường châu Âu mở rộng, trong đó có Na Uy.
Hoàng Phương, nguồn: https://tapchicongthuong.vn/na-uy--chinh-phu-trinh-du-luat-dua-co-che-dieu-chinh-carbon-cua-eu-vao-he-thong-phap-luat-trong-nuoc-512060.htm, ngày 22/4/2026 (TN trích dẫn)