Tin tức >> Tin cao su trong nước

Thị trường tín chỉ các-bon lộ diện, doanh nghiệp phát thải lớn đứng trước “bài toán chi phí mới”

23/02/2026

Doanh nghiệp vượt hạn ngạch phát thải phải mua thêm tín chỉ bù trừ, khiến phát thải các-bon lần đầu được định giá thành chi phí hữu hình trong sản xuất kinh doanh.
 

Ngày 09/02/2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025-2026, đánh dấu bước đi cụ thể tiếp theo trong lộ trình xây dựng thị trường các-bon tại Việt Nam. Theo quyết định này, hạn ngạch sẽ được phân bổ cho 34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở sản xuất sắt thép và 51 cơ sở xi măng - những ngành phát thải lớn nhất hiện nay. Cụ thể, tổng hạn ngạch khí nhà kính thí điểm cho năm 2025 được xác định ở mức hơn 243 triệu tấn CO₂ tương đương, sang năm 2026 tăng thêm 10,4%, lên hơn 268 triệu tấn. Đây là mức trần phát thải mà các cơ sở thuộc diện kiểm kê bắt buộc không được vượt quá trong từng năm.
Nhóm doanh nghiệp sản xuất có lượng phát thải CO₂
cao hơn hạn ngạch quy định sẽ phải chịu thêm
mức chi phí hữu hình
Sau khi tổng hạn ngạch được phê duyệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng để phân bổ hạn ngạch cụ thể cho từng doanh nghiệp, đồng thời hướng dẫn thực hiện và tổng kết giai đoạn thí điểm nhằm hoàn thiện chính sách dài hạn. Đáng chú ý, phân bổ hạn ngạch chỉ là bước khởi đầu. Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 29 về sàn giao dịch các-bon trong nước và giao Bộ Tài chính khẩn trương triển khai đề án phát triển thị trường các-bon, song song với thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Theo lộ trình, sàn giao dịch tín chỉ các-bon sẽ vận hành thí điểm từ cuối năm 2026 đến 2028, trước khi chính thức đi vào hoạt động từ năm 2029.
Trên sàn giao dịch các-bon, hai loại hàng hóa sẽ được mua bán gồm hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon. Doanh nghiệp phát thải vượt hạn mức được phân bổ sẽ buộc phải mua thêm hạn ngạch hoặc tín chỉ từ các doanh nghiệp có mức phát thải thấp hơn để bù trừ. Điều này đồng nghĩa, phát thải các-bon lần đầu tiên được định giá bằng tiền, trở thành một yếu tố chi phí hữu hình trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Về cơ chế vận hành, giao dịch hạn ngạch và tín chỉ các-bon được thiết kế tương tự thị trường chứng khoán, với sự tham gia của công ty chứng khoán và ngân hàng thanh toán. Doanh nghiệp muốn giao dịch phải mở tài khoản tại công ty chứng khoán; kết quả giao dịch sẽ được công bố cuối ngày bởi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Điểm khác biệt lớn là thanh toán và chuyển giao được thực hiện tức thời theo từng giao dịch, thay vì bù trừ trung tâm như chứng khoán cơ sở hay phái sinh.
Từ góc độ thị trường vốn, sự hình thành thị trường các-bon mở ra hai chiều tác động. Một mặt, các doanh nghiệp nhiệt điện, thép, xi măng - nhiều trong số đó là doanh nghiệp niêm yết như HPG, HSG, NKG, HT1, POW, REE - sẽ phải tính toán lại chiến lược đầu tư, công nghệ và chi phí, khi các-bon trở thành “biến số tài chính” mới. Mặt khác, đây cũng là không gian tăng trưởng mới cho các công ty chứng khoán, ngân hàng đủ điều kiện tham gia hạ tầng giao dịch và thanh toán, cũng như các doanh nghiệp sớm đầu tư vào giảm phát thải để tạo ra tín chỉ các-bon thương mại. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển dịch xanh và hội nhập sâu với các tiêu chuẩn quốc tế, thị trường các-bon không chỉ là công cụ môi trường, mà đang dần trở thành một cấu phần mới của thị trường tài chính, với những tác động dài hạn mà nhà đầu tư không thể bỏ qua.

Quốc Trung, nguồn: https://nguoiquansat.vn/thi-truong-tin-chi-carbon-lo-dien-doanh-nghiep-phat-thai-lon-dung-truoc-bai-toan-chi-phi-moi-273699.html, ngày 10/02/2026 (TN trích dẫn) 



Quay về

THÔNG TIN LIÊN QUAN

Xem tất cả >>