Thông tin hội viên

Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế trong trao đổi nguồn gen và đánh giá giống cao su

17/08/2026

Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam đẩy mạnh hợp tác quốc tế về trao đổi nguồn gen, đánh giá và phát triển giống cao su.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch hại mới gia tăng, mở rộng nguồn gen và nâng cao hiệu quả chọn giống là yêu cầu quan trọng đối với ngành cao su. Chương trình Trao đổi giống đa phương (MCE) của Hiệp hội Nghiên cứu và Phát triển Cao su Quốc tế (IRRDB) đang đóng vai trò kết nối các quốc gia trong trao đổi nguồn gen, đánh giá giống và chia sẻ dữ liệu nghiên cứu.Đến nay, MCE có 15 quốc gia tham gia, với 49 giống cao su được trao đổi và khảo nghiệm trong nhiều điều kiện sinh thái. Hội thảo MCE 2026 diễn ra từ ngày 4–6/8 tại Bangkok và Trung tâm Nghiên cứu Cao su Chachoengsao, Thái Lan, tập trung đánh giá tiến độ chương trình, rà soát cơ chế trao đổi giống và tăng cường chuẩn hóa dữ liệu khảo nghiệm.

Đại biểu các quốc gia thành viên IRRDB thảo luận về trao đổi
nguồn gen, chuẩn hóa thu thập dữ liệu và xây dựng mạng lưới
hợp tác kỹ thuật trong Chương trình MCE
Tiếp tục hoàn thiện Chương trình Trao đổi giống đa phương
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là đánh giá tình hình thực hiện Chương trình MCE sau nhiều năm triển khai. Các đại biểu thống nhất rằng, các giống được trao đổi không chỉ phục vụ khảo nghiệm mà còn bổ sung nguồn vật liệu quý cho công tác lai tạo, giúp các chương trình chọn giống chủ động chuẩn bị nguồn gen thích nghi với điều kiện sản xuất trong tương lai. Tuy nhiên, quá trình trao đổi giống hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do các quy định về kiểm dịch thực vật, thủ tục xuất nhập khẩu và quyền sở hữu nguồn gen. Hội thảo đã dành nhiều thời gian rà soát các điều khoản của Biên bản ghi nhớ (MoU), trong đó đặc biệt quan tâm đến cơ chế ủy quyền cho nước thứ ba chuyển giao vật liệu giống khi có sự đồng ý của quốc gia sở hữu. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp các nước hoàn thiện bộ giống MCE và duy trì tính liên tục của chương trình.Bên cạnh trao đổi vật liệu giống, hội thảo thống nhất tăng cường chia sẻ dữ liệu khảo nghiệm, phương pháp đánh giá và kinh nghiệm nghiên cứu giữa các quốc gia thành viên. Việc thành lập IRRDB Rubber Breeding Working Group, duy trì đầu mối liên lạc của từng quốc gia và từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số được xác định là những nhiệm vụ ưu tiên trong giai đoạn tới.
Tham gia hội thảo, đại diện Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam (RRIV), bà Nguyễn Vũ Ngọc Anh, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Giống Cao su, đã trình bày báo cáo về kết quả đánh giá các giống cao su trao đổi quốc tế đang được khảo nghiệm tại Việt Nam. Báo cáo tập trung giới thiệu kết quả đánh giá bộ giống RRII của Ấn Độ trong các khảo nghiệm tại vùng Đông Nam Bộ. Kết quả bước đầu cho thấy nhiều giống có khả năng sinh trưởng và năng suất triển vọng, trong đó RRII 417, RRII 430 và RRII 429 thể hiện khả năng thích nghi tốt với điều kiện sinh thái Việt Nam và có tiềm năng tiếp tục được theo dõi, đánh giá trong các giai đoạn khảo nghiệm tiếp theo. Những kết quả này góp phần khẳng định hiệu quả của Chương trình Trao đổi giống đa phương trong việc mở rộng nguồn vật liệu di truyền và tạo thêm cơ hội lựa chọn các giống triển vọng phục vụ chương trình chọn giống cao su của Việt Nam.
Hội thảo IRRDB Multilateral Clone Exchange Workshop 2026 đã thống nhất nhiều định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả Chương trình Trao đổi giống đa phương (MCE) trong giai đoạn tới. Chương trình đang bước sang giai đoạn phát triển mới, từ trao đổi vật liệu giống sang hợp tác toàn diện về nguồn gen, dữ liệu và công nghệ chọn giống. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để các quốc gia thành viên IRRDB, trong đó có Việt Nam, cùng phát triển các giống cao su có năng suất cao, thích nghi với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành cao su trong những thập kỷ tới. Bên cạnh đó, hội thảo cũng xác định ưu tiên xây dựng mạng lưới hợp tác kỹ thuật, chuẩn hóa phương pháp thu thập và chia sẻ dữ liệu khảo nghiệm, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý và khai thác nguồn gen cao su.
Các đại biểu thống nhất rằng, trong tương lai cần chuẩn hóa bộ chỉ tiêu theo dõi, xây dựng biểu mẫu dữ liệu chung, thu thập đồng bộ thông tin về khí hậu, đất đai và kỹ thuật canh tác nhằm phục vụ phân tích tương tác kiểu gen × môi trường (G×E). Hội thảo cũng đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu số, từng bước hình thành Digital Clone Passport, tạo điều kiện cho việc quản lý và khai thác nguồn gen giữa các quốc gia. Các công nghệ mới như SSR, SNP, chọn giống có hỗ trợ bởi chỉ thị phân tử (Marker-assisted Selection), trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích hình ảnh được đánh giá sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn chu kỳ chọn giống và nâng cao hiệu quả khai thác nguồn gen.
Mô hình nghiên cứu gắn với sản xuất của Thái Lan
Trong chương trình hội thảo, các đại biểu đã tham quan Trung tâm Nghiên cứu Cao su Chachoengsao, một trong năm trung tâm nghiên cứu trực thuộc Viện Nghiên cứu Cao su Thái Lan (RRIT). Với diện tích khoảng 361 ha, trung tâm là đầu mối thực hiện các nghiên cứu về chọn giống, sinh lý hệ thống ống mủ, kỹ thuật khai thác, bảo tồn nguồn gen và khảo nghiệm đa địa điểm. Điểm nổi bật trong mô hình nghiên cứu của Thái Lan là sự kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu, khảo nghiệm và chuyển giao kỹ thuật cho người sản xuất.
Hệ thống khảo nghiệm được bố trí tại cả vùng trồng cao su truyền thống và vùng phi truyền thống nhằm đánh giá khả năng thích nghi của giống trong các điều kiện sinh thái khác nhau. Song song đó, RRIT triển khai các nghiên cứu về chế độ cạo tiết kiệm lao động, ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn giống và bảo tồn nguồn gen. Đặc biệt, mô hình đánh giá giống có sự tham gia của nông dân (Farmer Participatory Evaluation) nhận được nhiều sự quan tâm. Các giống triển vọng được đưa vào trồng trực tiếp trên vườn nông hộ tại nhiều vùng sinh thái khác nhau để theo dõi sinh trưởng, năng suất và khả năng thích nghi trong điều kiện sản xuất thực tế. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc công nhận và khuyến cáo giống.
Bên cạnh đó, hệ thống Learning Center của RAOT đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và phổ biến kết quả nghiên cứu cho nông dân, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn. Hội thảo IRRDB Multilateral Clone Exchange Workshop 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của Chương trình Trao đổi giống đa phương trong việc tăng cường hợp tác quốc tế, mở rộng nguồn gen và nâng cao hiệu quả công tác chọn giống cao su.
Đối với Việt Nam, hội thảo là dịp để chia sẻ kết quả nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và khẳng định vai trò tích cực trong mạng lưới nghiên cứu chọn giống của IRRDB. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng hợp tác với các quốc gia thành viên IRRDB, hoàn thiện việc tiếp nhận và trao đổi nguồn gen theo Biên bản ghi nhớ (MoU), chuẩn hóa cơ sở dữ liệu khảo nghiệm, tích cực tham gia các nhóm công tác kỹ thuật và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý nguồn gen. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển các giống cao su có năng suất cao, thích nghi với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành cao su Việt Nam.


Quay về

THÔNG TIN LIÊN QUAN

Xem tất cả >>