Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, áp dụng bắt buộc đối với hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ và khuyến khích tự nguyện với các hàng hóa khác. Thương nhân có thể khai báo trực tiếp trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ hoặc xây dựng hệ thống nội bộ có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống của Bộ. Hệ thống được vận hành tập trung tại VeriGoods.vn, thực hiện tiếp nhận, lưu trữ, quản lý dữ liệu và tạo mã phục vụ tra cứu. Trước lộ trình thực hiện Thông tư, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu cần chủ động rà soát, chuẩn hóa và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương
Ảnh: Bộ Công Thương
Cần lưu ý, kể từ ngày 24/7/2026, hàng hóa có xuất xứ Việt Nam thuộc nhóm áp dụng mức thuế 12,5% Mục 301 liên quan đến cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức. Nhiều sản phẩm dệt may hiện thuộc nhóm rủi ro trung bình; một số nhiên liệu thuộc nhóm rủi ro cao; trong khi bông, xơ, sợi, linh kiện bán dẫn, tấm quang điện, pin lưu trữ và một số vật liệu đầu vào chưa phải tất cả đều được phân loại là hàng hóa rủi ro cao theo quy định trong nước. Đối với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp cần chủ động rà soát và lập bản đồ chuỗi cung ứng, xác định nhà cung cấp trực tiếp và các nhà cung cấp ở tầng sâu hơn; thu thập, lưu giữ hồ sơ về nguồn gốc nguyên liệu, linh kiện, địa điểm sản xuất, vận chuyển và giao nhận. Cùng đó, phân loại nhà cung cấp theo mức độ rủi ro, tăng cường thẩm tra đối với nguồn hàng từ khu vực, doanh nghiệp hoặc ngành hàng có cảnh báo; chuẩn hóa dữ liệu truy xuất theo từng sản phẩm, lô, mẻ hoặc số sê-ri.
Kiểm soát chặt chẽ xuất xứ, không thực hiện hoặc tiếp tay cho chuyển tải, thay nhãn, đóng gói đơn giản để khai báo xuất xứ Việt Nam; đưa yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, lao động và xuất xứ vào hợp đồng với nhà cung cấp. Chuẩn bị đầu mối và hồ sơ để phản ứng nhanh khi cơ quan quản lý hoặc đối tác nhập khẩu yêu cầu xác minh. Hồ sơ cần được tổ chức theo cách có thể nhanh chóng truy xuất ngược từ sản phẩm cuối cùng về nguyên liệu và truy xuất xuôi từ nguyên liệu đến các lô sản phẩm có liên quan. Việc cung cấp thông tin chậm, thiếu nhất quán hoặc không chứng minh được mối liên hệ giữa chứng từ và hàng hóa thực tế có thể làm tăng nguy cơ lô hàng bị kiểm tra, tạm giữ hoặc từ chối nhập khẩu.
Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng tăng cường yêu cầu về xuất xứ, lao động, môi trường và trách nhiệm chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro, bảo vệ thương hiệu và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Việc chuẩn bị sớm, rà soát hệ thống quản trị, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc đối với nguyên liệu, sản phẩm, hàng hóa, thực hiện thực chất và bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn của dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định trong nước mà còn góp phần phòng ngừa rủi ro thương mại, nâng cao uy tín hàng hóa Việt Nam và bảo đảm sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Uyên Hương, nguồn: https://bnews.vn/tang-cuong-truy-xuat-nguon-goc-minh-bach-chuoi-cung-ung-truoc-yeu-cau-moi/430386.html, ngày 28/7/2026 (TN trích dẫn)